StartartykułyPrzeglądasz artykuł «powrót
Historia Elbląg A A A
Najstarszy zabytek w Próchniku - zabytkowy kościół gotycki - Wysoczyzna.pl - Portal Turystyczny Wysoczyzny Elbląskiej i Żuław Elbląskich

Najstarszy zabytek w Próchniku - zabytkowy kościół gotycki

Fot. Mateusz Milanowski

Najstarszym zabytkiem w Próchniku jest niewątpliwie kościół. O ile pierwsze wzmianki o wsi datuje się na 1300 rok, o tyle kościół pojawił się nieco później. Dokładnie w drugiej połowie XIV wieku. Porównując współczesny zabytek do tego z przeszłości zauważymy dużo różnic, ale wciąż wiele charakterystycznych elementów zachowało się do dzisiaj.

Ów kościół to budowla jednonawowa o wymiarach 29 na 10 metrów z wydzielonym i zasklepionym prezbiterium o prostokątnym zamknięciu. Stara, drewniana wieża z typowym strzelistym hełmem gotyckim stała po prawej części od portalu. Początki rozbioru tej konstrukcji datuje się na 1650 rok, a ostatecznie zniknęła w okresie międzywojennym. Nową wieżę dobudowano od zachodniej strony ponad wiek temu, a dokładnie w 1905 roku.

Wieki temu, najcenniejszym zabytkiem kościoła był późnogotycki ołtarz z rzeźbą figuralną i malowidłami na skrzydłach. Szafkowy ołtarz stracił rzeźby po tym jak zabrano je do muzeum elbląskiego, natomiast malowidła pokryto w XVIII wieku nowymi. Inne obrazy niestety z czasem uległy zniszczeniu.

Jeżeli chodzi o często wspominane w historii kościołów dzwony, to trzeba przyznać, że ten w Próchniku ma i to wyjątkowy. Został odlany w 1535 roku, a dodatkowo zdobiony jest napisami i ornamentem. Jeżeli chodzi o odlewy, to z okresu baroku pochodzi też mosiężny pająk zawieszony u stropu. Drugi wykonany został zdecydowanie później, bo w XIX wieku.

Ciekawymi zabytkami rzemiosła artystycznego są też trzy zabytkowe ławy. Dwie ustawione zostały przy ołtarzu, a jedna pod chórem. Natomiast po prawej stornie prezbiterium jest najbardziej wyróżniająca się ława, która podobno była przeznaczona dla włodarzy Elbląga.

Powyżej ławy północnej znajduje się barokowe epitafium polskiego pułkownika Fryderyka Wilhelma Wangenheima, który przez pewien czas był właścicielem części majątków Krasny Las i Mała Jagodna. Po śmierci pochowano go przed ołtarzem próchnickiego kościoła. Ozdobne epitafium wykonane zostało na zlecenie syna Wangenheima dopiero siedem lat później.

Jeżeli chodzi o najstarszy zabytek kościoła, to jest nim niewątpliwie granitowa kropielnica pochodząca z XIV wieku. Natomiast z renesansowej ambony zachowały się tylko poszczególne elementy konstrukcyjne i zdobnicze oraz kilka malowideł przedstawiających ewangelistów i świętą.

Inne części kazalnicy są już tylko dodatkami, które pojawiły się podczas napraw.

Pozycja na mapie:
Autor: Mateusz Milanowski
Chcesz podzielić się z nami ciekawymi informacjami lub masz uwagi do treści?
Napisz na adres kontakt@wysoczyzna.pl

Zobacz galerię zdjęć:

( Zdjęć 19 )